Tez-Koop-İş Engelli Çalışanlar Kurulu Çevrimiçi Toplantısı Gerçekleştirildi
Tez-Koop-İş Engelli Çalışanlar Kurulu üyeleri çevrimiçi toplantısı 23 Eylül 2026 Çarşamba günü, Sendikamız Eğitim, Basın ve Yayın Biriminden Prof. Dr. Nejla Kurul ve Tuğçe Şenel kolaylaştırıcılığında çevrimiçi olarak gerçekleşti. Toplantının açılışını yapan Prof. Dr. Nejla Kurul, 10 No.lu işkolunda, Sendikamızın çeşitli ve yaygın bir sendikal alana hitap ettiğini, bir yanda ticaret, büro, kooperatif, eğitim ve güzel sanatlar gibi farklı emek süreçleri, işler ve meslekler olduğunu diğer yanda da üyelerin yaş, cinsiyet, engel durumu ve benzeri farklılıklarıyla işyerinde çalıştıklarını, bu niteliklerin sendikal mücadeleyi daha dinamik kılacak arayışları gündeme taşıdığını ifade etti.
Sendikamızın bu gereksinmeyi görerek Ana Tüzüğün 39.maddesi ile şube danışma kurulları oluşturduğunu ve bunlar arasında engelli çalışanlar kurulunun işlevlerinin artması ve yoğunlaşması gerektiğini ifade etti. Kurul, Tez-Koop-İş Sendikasının, engellilerin sesini, sözünü, sendikadan beklentilerini ve mücadelelerini görünür kılmanın; tüm dergilerimizde ve yayınlarımızda engelli emekçilerin sorunlarını, haklarını ve önerilerini işlemenin öneminin altını çizdi.
Çevrimiçi toplantımızın devamında kurulda yer alan üyelerimiz görüş ve önerilerini ifade ettiler. Engelli çalışanlar kurulu üyeleri engelli çalışanlar için yapılan bir yasal düzenlemenin etkilerinin sahada ancak son aylarda konuşulmaya başlandığını ifade ederek hak kaybının giderilmesi için ne yapılması gerektiği konusunu tartıştılar.
7538 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un TBMM’de 9 Ocak 2025’te kabul edildiği ve bu kanunda engelli yurttaşları etkileyecek hükümler bulunduğu ifade edildi. Düzenleme 15 Ocak 2025’te yayımlandı ve özellikle 2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan engellileri ilgilendiriyor. Bu düzenlemeye göre vergi indirimi esaslı emeklilik sistemi kaldırıldı 7538 sayılı Kanunun engelliler açısından en önemli değişikliği emeklilik hakkının belirlenme yönteminde yapıldı. Daha önce, 2008 Ekim ayından önce ilk kez sigortalı olan birçok engelli çalışan açısından emeklilikte vergi indirimi hakkı ve engellilik derecesi önemliydi. 7538 sayılı Kanunla bu sistemden vazgeçilerek emeklilik değerlendirmesinin 5510 sayılı Kanunun 28. maddesindeki “çalışma gücü kaybı” esasına bağlanması ve işlemlerin SGK tarafından yürütülmesi öngörüldü. Eski sistem, engellilik derecesi + vergi indirimi belgesi → emeklilik iken yeni sistem: Çalışma gücü kaybı değerlendirmesi + SGK → emeklilik düzenlemesini içeriyor. Daha önce emekli olmuş kişilerin aylıkları korunuyor. Ancak henüz emekli olmamış kişiler açısından bir sorun olduğu ifade ediliyor. Vergi indirim belgesi bulunan ama henüz emekli olmayan kişiler açısından, eski sistemdeki otomatik hak kazanma mekanizması ortadan kalkıyor. Bundan sonra kişinin çalışma gücü kaybının SGK tarafından değerlendirilmesi gerekiyor. TBMM görüşmelerinde de bu değişikliğin özellikle 2008 öncesi sigortalı engellilerin emeklilik işlemlerini değiştirdiği açıkça ifade edildi. Muhalefet milletvekilleri ise bu geçişin bazı kişiler açısından hak kaybı yaratabileceğini savundu.
Bu tartışmanın ardından üyelerimiz, yaşamın her alanında görülen, çalışma yaşamına da farklı biçimlerde yansıyan engellilere yönelik ayrımcılığı, engellilerin karşı karşıya kaldıkları güçlükler karşısında kayıtsızlığı dile getirdiler. Üyeler, engelli çalışanları görünmez kılan ‘sağlamlık ideolojisi’ ile örgütlü bir biçimde mücadele edildiğinde başarılı olunabileceğini kendi deneyimlerinden yola çıkarak aktardılar. Şube ve genel merkezde engelli çalışanlar kurulunun, bir birim olarak işyerlerinde engellilere yönelen ayrımcılığın önlenmesine yönelik işlevleri olması gerektiğini ifade ettiler. Toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin bir kısmında, sendikamızın tabandan derlediği engelli emekçilerle ilgili taleplerin işverence dikkate alınmamasını olumsuz bir gelişme olarak değerlendirerek bu konuda süreç içinde işveren duyarlığının da geliştirilmesine yönelik çabanın önemli olduğunu ifade ettiler. Sendikamızın hazırladığı engelli çalışanların hakları broşürünün belli başlı işveren ve işyeri yöneticilerine dijital olarak dağıtımını önerdiler. Ayrıca Tez-Koop-İş YouTube kanalının engelli çalışanların sesini duyurmak üzere kullanılmasını da dile getirilen öneriler arasında yer aldı. Bu önerilerin yaşama geçirilmesinde etkin katkıda bulunabilecek üyelerle bir grup çalışması yapılması önerildi.
Toplantımıza katılan engelli çalışanlar kurulu üyelerimize, toplantının düzenlenmesine katkıda bulunan şube başkanlarımıza ve şube sekreteri arkadaşlarımıza çok teşekkür ediyoruz.
