Ticaret Sektörü Sosyal Diyalog Komitesi (SSDC) Toplantısına Katılım Sağladık
Ticaret Sektörü Sosyal Diyalog Komitesi (SSDC) Çalışma Grubu toplantısı, 9 Eylül 2026 tarihinde Brüksel’de Martin’s Brussels EU’da, Avrupa Komisyonu, UNI Avrupa, Avrupa Ticaret Örgütü (EuroCommerce), ILO, OECD ve Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden ticaret sektörü sendika temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Toplantıya işçi tarafını temsilen Almanya, Avusturya, Belçika, Çekya, Finlandiya, Fransa, İspanya, Hollanda, İsveç, İtalya, Macaristan ve Polonya’dan sendika uzmanları katılım sağlamışlardır. Sendikamız Tez-Koop-İş adına Uluslararası Sendikal İlişkiler Uzmanı Emirali Karadoğan katıldı.
Toplantıda başta yapay zekanın (YZ) ticaret sektörüne ve çalışma yaşamına etkileri, beceriler, iş organizasyonu, şeffaflık ve çalışanların karar alma süreçlerine katılımı olmak üzere Avrupa istihdam politikaları, psikososyal çalışma ortamı ve perakende sektöründeki dönüşüm ele alındı.
Yapay zeka konusunda EuroCommerce temsilcisi Ilya tarafından “YZ Perakende Sektörünü Nasıl Yeniden Dönüştürüyor?” başlıklı sunum gerçekleştirilmiş; analitik yapay zeka, üretken yapay zeka ve ajan YZ uygulamalarının şirketler, müşteriler ve tedarik zincirleri üzerindeki etkileri değerlendirildi. Ardından UNI Avrupa’dan Nikoletta Kiss, “Yapay Zekayı İnsanlar İçin İşe Sokmak: Teknolojiden Sosyal Diyaloga” başlıklı sunumunda yapay zekanın çalışma yaşamında insan odaklı ve sosyal diyalog temelinde uygulanmasının önemini vurgulamıştır. Yapay zekanın çalışanlar açısından iş güvenliğinin desteklenmesi, yeni beceri ve fırsatların yaratılması ve işletmelerin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi gibi fırsatlar yaratabileceği; buna karşılık algoritmik yönetim, çalışanların gözetimi, artan iş yoğunluğu, önyargılı karar mekanizmaları ve beceri kaybı (deskilling) gibi önemli riskler taşıdığı ifade edildi. Bu çerçevede beceriler, iş organizasyonu, şeffaflık ve çalışanların sürece katılımı temel tartışma başlıkları olmuştur. Ayrıca UNI Küresel Sendikanın yapay zekaya ilişkin etik ilkelerine değinildi.
ILO temsilcisi Carlin Van Empel tarafından psikososyal çalışma ortamına ilişkin ILO raporunun temel bulguları aktarılmıştır. Teknolojik dönüşümün çalışanların iş yükü ve çalışma temposu üzerindeki etkilerine dikkat çekilerek, yapay zekanın çalışma hızını, performans ölçümünü ve çalışanların izlenmesini artırdığı durumlarda ortaya çıkabilecek yeni psikososyal risklerin işverenler tarafından değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Özellikle perakende sektöründe “daha fazla hedef daha fazla takip ve performans ölçümü, daha yüksek iş yoğunluğu” ilişkisinin çalışanların ruhsal ve fiziksel çalışma koşulları bakımından yaratabileceği riskler tartışıldı.
Avrupa Komisyonu’ndan Francisco Xavier Calzada (EMPL), 2026 İstihdam Kılavuzları ve Avrupa Sömestri kapsamında yapılan çalışmalar hakkında bilgi vermiştir. Tartışmalarda yalnızca istihdamın niceliksel olarak artırılmasının değil, “ne tür bir istihdam?” sorusunun da politika yapımının merkezine alınması gerektiği vurgulandı. Ticaret sektöründe işin niteliğinin izlenmesi amacıyla sözleşmeli çalışma saatleri, istem dışı kısmi süreli çalışma, çalışma zamanlarının öngörülebilirliği, ücretler, iş yükü ve eğitime erişim gibi göstergelerin Avrupa Sömestri kapsamında daha görünür hale getirilmesi önerildi.
Günün son bölümünde OECD’den Marco Bianchini, “Yerel Perakende, Küresel Trendler” başlıklı sunumunda perakende ve toptan ticaretteki yapısal dönüşümleri değerlendirmiştir. 2013–2023 döneminde sektör genelinde istihdam artarken küçük ve orta ölçekli işletmelerde istihdamın gerilediği; verimlilik artışının ise büyük işletmelerde yoğunlaştığı belirtildi. OECD ülkelerinde işletmelerin yapay zeka kullanım oranının 2023’te yaklaşık %6’dan 2025’te yaklaşık %18’e yükseldiği aktarıldı.
Toplantıda ayrıca Polonya’da özellikle Amazon ve platform çalışanları bakımından yapay zeka ve yeni çalışma biçimlerine ilişkin yasal korumaların yetersizliği ve çalışma koşullarındaki kötüleşme sendikal temsilciler tarafından gündeme getirildi. Toplantının bir sonraki oturumunun 11 Aralık 2026 tarihinde gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı.
